Li gorî Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehl-ul- Beytê (s.x) — ABNA —Qur’ana Pîroz Pêxemberê rehmetê bi bilindtirîn taybetmendiyên exlaqî pesn dide û dibêje: «Bi rastî tu xwediyê exlaqekî mezin î» (1). Ev exlaqê mezin, sira mayîndebûna bangewaziya Îslamê, sedema kişandina dilan û yek ji sedemên misilmanbûna komên mezin ên mirovan li cîhanê bû. Tevgera kerîmane ya Resûlê Xwedê (s.x.a) bi dijberan, esîran, zarokan û heta dijminên herî dijwar re nîşan da ku rehm û mudara, serfiraztirîn fetihkerê dilan e. (2)
Mudara bi deyndarê Cihû; sebrê ku mirovan diguherîne
Merekî Cihû hat cem Pêxember (s.x.a) û bi tundûtûjî daxwaza deynê xwe kir. Hz. Pêxember bi mehrbaniyê bersiv da ku pere bi xwe re tune ye û ji wî demek xwest. Lê ew zilam ku li pey bahane bû, bi hêrs û tundiyê efserê mubarek li dora stûyê Pêxember gerand û kişand, heta ku şopa wê li ser stûyê wî ma.
Misilmanên ku vê dîmenê dîtin, xwestin êrîşî zilamê Cihû bikin, lê Hz. Pêxember wan rawestand û bi sebr û nermî axaftina xwe bi wî re berdewam kir. Ev reftara kerîmane ewqas bandor li ser dilê wî kir ku di heman cihî de şehadetên xwe got û bû misilman. (3)
Xwedê di vê derbarê de dibêje: «Xerabiyê bi awayê herî baş dûr bixe; hingê ew kesê ku di navbera te û wî de dijminatî heye, wek dostekî dilovan dibe.» (4)
Çîroka Udey ibn Hatim; ji dijminatiyê ber bi dostaniyê
Udey ibn Hatim, kurê Hatim Taî yê navdar, berî Îslamê li ser ola Mesîhî bû û ji dijminên herî dijwar ên Pêxember (s.x.a) dihat hesibandin. Di sala nehê ya hicrî de, Emîrulmu’minîn Elî (s.x) bi fermana Pêxember li ser eşîrên Tay êrîş kir û xwişka Udey hat girtin(Esîr)bu.
Xwişka Udey hat cem Pêxember û daxwaza azadiyê kir. Hz. Pêxember rêz li wê girt û wê ber bi birayê wê ve şand. Xwişka Udey ji keramet û mehrbaniya Pêxember re axivî û Udey teşwîq kir ku here cem wî. (5)
Udey çû Medîneyê û di huzûra Pêxember de wî ji nêzîk ve dît. Hz. Pêxember ji bo rêzgirtina ji wî rabû ser xwe, ew li cihê xwe rûniştand û xwe li ser erdê rûnişt. Piştre bi nermî û evînê Udey ber bi Îslamê ve vexwend.
Ev reftara kerîmane ewqas bandor li ser dilê Udey kir ku ew fam kir ev kes ne padîşah e, belkî şandiyê Xwedê ye, û di heman civînê de bû misilman. Paşê ew bû yek ji hevalên dilsoz ên Îmam Elî (s.x) û di şerên Cemel, Siffîn û Nehrewanê de li kêleka wî şer kir. (6)
Çîroka Safiyeyê; telafîkirina êşa esaretiyê bi kerametê
Safiyeya keça Hayî ibn Axtab, ji malbata Cihûyan a Benî Nedir, di şerê Xeyberê de (sala 7ê hicrî) hat girtin. Bilalê Ebyesî, dema esîran dianî, Safiyeyê ji ber laşên kuştiyên Cihûyan derbas kir. Safiye ku bav û birayê xwe di nav kuştiyan de dît, bi tundî girî û rûyê xwe xeraş kir.
Pêxember (s.x.a) ku ji vê tevgerê agahdar bû, bi dengekî tund ji Bilal re got: «Ma dilovanî û hest ji dilê te derketine ku tu vê jinê ji ber laşên kesên wê yên delal derbas kirî?!»
Paşê, ji bo telafîkirina vê êşê û aramkirina dilê Safiyeyê, ew wek jina xwe hilbijart. Ev reftara kerîmane nîşan da ku heta di lûtkeya dijminatiyê de jî, keramet û rûmeta mirovan ji bo Pêxember girîng e. (7)
Xwedê di danasîna vê dilovaniya berfireh de dibêje: «Me tu neşandî, tenê wek rehmê ji bo hemû cîhanan.» (8)
Lêborîna giştî di fetihkirina Mekkeyê de
Di sala 8ê hicrî de, piştî ku Qurêyş peymana Hûdeybiyê şikand, Pêxember (s.x.a) bi artêşekî ji deh hezar kesan ber bi Mekkeyê ve hereket kir.
Dema ku Mekke hate fetihkirin û di wê demê de Se’d ibn Ubade digot: «Îro roja kuştinê ye», Pêxember got: «Îro roja rehmê ye.» Piştre ji hemû mirovan ên Qurêyşê ku ji encama xwe ditirsiyan re got: «Herin, hûn hemû azad in.»
Ev lêborîna giştî di dîroka mirovatî de ewqas bêhempa ye ku dijminên herî dijwar kirin dostên dilsoz û mezinahiya Îslamê û kerem û hêja-bûna Pêxember (s.x.a) di çavên dijberan de eşkere kir. (9)
Xwedê li ser exlaqê kerîmane yê Pêxember dibêje: «Bi sedema rehmê Xwedê tu li wan nerm bûyî; û ger tu tund û hişk-dil bûya, bêguman ew ji derdora te belav dibûn...» (10)
Serdana cîranê ku êş û azar dida
Pêxember (s.x.a) li Mekkeyê cîranên xerab hebûn ku her roj, dema Hz. Pêxember derbas dibû, ji ser banî çop davêtin ser wî. Pêxember qet reaksiyonek nîşan nedida.
Rojekê Hz. Pêxember dît ku cîran ji ser banî çop navêje. Dema ku li ser rewşa wî pirsî, fêm kir ku cîran nexweş e. Pêxember çû serdana wî û bi mehrbaniyê rewşa wî pirsî.
Cîran ku ji vê reftara kerîmane matmayî mabû, ji Pêxember lêborîn xwest û bû misilman. Ev çîroka xweş nîşan dide ku evîn û mehrbanî, heta li hember reftarên xerab jî, dikare dilan bi xwe ve bikişîne. (11)
Rehm li zarokan; kurtkirina nimêjê ji ber girîna zarokekê
Ji Îmamê Sadiq (s.x.a) hatiye vegotin ku rojekê Pêxember (s.x.a), dema ku gelek kes li pey wî nimêja nîvro bi cemaat dikirin, nimêj kir. Lê ji nişka ve, berevajî adetê xwe, du rekatên dawî bi lez û bez bi dawî anîn.
Piştî nimêjê, mirovan sedema vê lezê pirsî. Hz. Pêxember got: «Ma hûn dengê girîna zarokê nebihîstin?!»
Dengê girîna zarokekî ku li nêzî cihê nimêjê bû, dilê mehrban ê Pêxember êşandibû û ew ji bo ku zûtir bikaribe alîkariya wî bike û wî dilovanî bike, nimêj bi lez bi dawî anîbû. (12)
Jiyana sade û dûrketina ji teşe û tekellufê
Yek ji sedemên kişandina mirovan, jiyana sade û bêpêlavê Pêxember (s.x.a) bû. Emîrulmu’minîn Elî (s.x) di danasîna zûhd û parêzgarî ya Pêxember de dibêje: «Pêxember ji dinyayê ewqas nexwar ku devê xwe tijî bike û bi Awayekî çav li dinyayê dinêrî... Ew dixwest ku balkêşiyên dinyayê ji ber çavên wî veşartî bimînin.»
Ebû Zerê Gifari jî vedibêje ku Selmanê Farisî li lingê Pêxember maç kir, lê Hz. Pêxember wî rawestand û got: «Ey Selman! Bi min re wek padîşahan reftar neke; ez bendeyek ji bendeyên Xwedê me.» (13)
Xwedê di Qur’anê de dibêje: «Bibêje: Ez tenê mirovekî wek we me; ji min re wehî tê kirin.» (14)
Ji ber vê yekê, sira belavbûna Îslamê û misilmanbûna komên mezin ên mirovan li cîhanê qet di şûr de nebû; belkî di exlaqê mezin, sebr, mudara, lêborîn, jiyana sade û rehma bêdawî ya Pêxemberê Mezin (s.x.a) de bû.
Reftara kerîmane bi Cihûyê tund û hêrsdar re, lêborîna giştî di fetihkirina Mekkeyê de, telafîkirina êşa esîran, serdana cîranê ku azar dida û baldarî li zarokan, hemû nîşaneyên vê rehma Xwedê bûn ku dilan bi xwe ve kişandin û rêzên dijminan şikandin.
Bi vî awayî, gotina Xwedê ya derbarê wî de bi cih hat: «Me tu neşandî, tenê wek rehmê ji bo hemû cîhanan.» (15)
Ev rehm dê heta dawîya dîrokê jî rê li ber dilan veke û rêya lêgerînên rastiyê ronî bike.
Jêderkên binpê
- Sûreya Qelemê, ayeta 4.
- Sîreya Nebewî, Wîkî Şîa, gihiştin pêkan e li: https://fa.wikishia.net/view/
- 6 çîrokên kurt û şîretgir ji jiyana Pêxemberê mehrbaniyan, Meracinobî, gihiştin pêkan e li: https://merajonabi.com/2020/04/
- Sûreya Fussilet, ayeta 34.
- Edî ibn Hatim Taî, Wîkî Şîa, gihiştin pêkan e li: https://fa.wikishia.net/view/عدی_بن_حاتم_طائی
- Edî ibn Hatim kî bû û di bûyerên destpêka Îslamê de çi rol hebû? Şîa News, gihiştin pêkan e li: https://www.shia-news.com/fa/news/195501/
- Safiyeya keça Hayîy ibn Axtab, Wîkî Şîa, gihiştin pêkan e li: https://fa.wikishia.net/view/
- Sûreya Enbiya, ayeta 107.
- Fetihkirina Mekkeyê, Wîkî Şîa, gihiştin pêkan e li: https://fa.wikishia.net/view/فتح_مکه
- Sûreya Alî Îmran, ayeta 159.
- Mehrbaniya Pêxember, Tibyan, gihiştin pêkan e li: https://www.tebyan.net/news/290296/
- Sîreya exlaqî ya Pêxemberê Mezin (s), Navenda kovaran a taybet a Nûr, gihiştin pêkan e li: https://ensani.ir/fa/article/122520/
- Sîreya exlaqî ya Pêxemberê Mezin (s), Navenda kovaran a taybet a Nûr, gihiştin pêkan e li: https://ensani.ir/fa/article/122520/
- Sûreya Kehf, ayeta 110.
- Sûreya Enbiya, ayeta 107.
Fîroze Deldarî:(Lêkolîner, çalakvanê medyayê û fezaya virtual)
Etîket:
- Dilovanî û mehrbanî
- Cejna jidayikbûna Pêxemberê Mezin (s.x.a)
- Sira belavbûna Îslamê
Your Comment